Het begrip voor de verwarde medemens neemt af en de argwaan toe. Elke eenzame Nederlander die in de supermarkt tegen zichzelf praat is verdacht en dient extra in de gaten te worden gehouden. Bij twijfel rukt de politie toch nog uit, maar het wapen zit losser in de holster. Heel de samenleving raakt verward: wie is nu wat? Wie is onschuldig, wie op voorhand verdacht?

 

Het was me het weekje wel. Of eigenlijk, het waren ruim twee weken.

 

Eerst kwam het bericht dat de moordenaar van D66-politica Els Borst (die moord vond plaats in februari 2014) al in het Huis van Bewaring zit, omdat hij in een verwarde toestand zijn zuster vermoordde in januari 2015. De man had door een administratieve fout nog geen DNA hoeven afstaan bij eerdere vergrijpen waardoor hij pas na de moord op zijn zus als dader in beeld kwam voor de moord op Els Borst.

 

Fraai was dat niet. Vooral de constatering dat door verzaken van de overheid deze man te lang vrij rondliep was een hard gelag. Zijn zus had zijn verwarring niet met de dood hoeven bekopen als zijn DNA (volgens wettelijke voorschriften) eerder was afgenomen.

 

Zes dagen later schoot de politie in Groningen een verwarde dakloze man dood die op straat met een mes zwaaide. Tot steekpartijen was het nog niet gekomen maar de dreiging was groot en toen de man werd aangesproken zette hij het op een lopen. De politie-agenten vuurden eerst een waarschuwingsschot af en schoten daarna gericht omdat het gevaar bestond dat het anders alsnog tot een steekpartij zou komen. Kordaat optreden deze keer, waar desondanks geen mens blij van werd.

 

In de laatste dagen van januari zette een verwarde man station Bussum op stelten en legde het treinverkeer tijdelijk plat door op het spoor uit wandelen te gaan.

 

De gebeurtenis met de grootste impact was wel de halfbakken kapingsactie van het NPO Acht-Uur Journaal op 29 januari. Een jongeman met een wapen en een briefje drong de Journaalstudio binnen en het gebouw werd ontruimd omdat op dat moment onduidelijk was dat het om een verwarde eenling met een neppistool ging. Het ganse land zag hoe de keurig geklede student van zijn nepwapen werd ontdaan (‘Ik heb het laten vallen’) en het bleef nog lang onrustig in en rond de studio’s van de NPO en op de zenders.

 

Bij de gasexplosie in een flat in Schiebroek vertelden geschrokken en gedupeerde flat- en buurtbewoners aan de draaiende camera dat de 61-jarige bewoner van het ongeluksappartement wellicht depressief was en een einde aan zijn leven wilde maken (dat mislukte, hij ligt zwaargewond in het ziekenhuis).

 

Na al die commotie begon ik mij af te vragen wie nu man en paard zijn in deze gang van zaken. Natuurlijk zijn de bovenstaande zaken onmiskenbaar gebeurd, de kaping van de NPO-studio is daarvan wel het duidelijkste voorbeeld want die kon iedereen bijna live volgen.

Wel vroeg ik me af of we ook landelijk nieuws hadden gemaakt van de verwarde man in Bussum, of van de verwarde man die in Roden zijn appartement op de 2e etage in de brand stak en zelf naar beneden sprong. Ofwel, vergroten de media de voorvallen die er altijd al waren (kijkcijfers en oplagecijfers zijn niet uit te vlakken grootheden) of zien we echt een toename van het aantal gevallen?

 

Ik hoop het eerste want als dan weer een voetbalvrouw een interview geeft is er ander wereldnieuws (over een vermoeden van plastische chirurgie en zo), terwijl een echte stijging van het aantal verwarde mensen in gevaarlijke situaties onlosmakelijk verband zou houden met het overheidsbeleid om tegelijkertijd te bezuinigen op geestelijke gezondheidszorg én op de politie.

 

Al met al zal de tijd dat moeten leren en tot die tijd is de schade al ontstaan. Het begrip voor de verwarde medemens neemt af en de argwaan toe. Elke eenzame Nederlander die in de supermarkt tegen zichzelf praat is verdacht en dient extra in de gaten te worden gehouden. Bij twijfel rukt de politie toch nog uit, maar het wapen zit losser in de holster. Heel de samenleving raakt verward: wie is nu wat? Wie is onschuldig, wie op voorhand verdacht?

 

Er is weinig regie tussen GGZ-instellingen en politie waar het gaat om de verantwoordelijkheid voor verwarde mensen die zich in de samenleving bevinden (en niet in een instelling of een politiecel) en laten we hopen dat het nog niet zover is dat dat té weinig regie blijkt te zijn, anders is het einde nog niet in zicht.

 

Al met al durf ik te voorspellen dat wanneer de verwarring aanhoudt, we als samenleving dit jaar meer kwijt zullen zijn aan schade (economisch en materieel, maar ook emotioneel) dan we aan kosten hebben bespaard op GGZ en politie.