Toen het Gaza-confllict tussen Israel en Hamas in juli 2014 uitbrak, werd het in Nederland in eerste instantie prominent gebracht en daarna snel overschaduwd door de verslaggeving omtrent de vliegramp met de Maleisische Boeing (vluchtnummer MH17), waarbij (onder andere) 195 Nederlanders het leven verloren. Ik keek nog meer journaals dan ik normaal al doe.

Na alle jaren van conflicten tussen de Israeli's, Hamas, Fatah, andere Palestijnen, Begin, Netanjahoe, kolonisten, Sharon enz, enz, enz. had ik inmiddels geconstateerd dat er wel nooit een einde zal komen aan de meningsverschillen, conflicten en propaganda-oorlogen. Ik zapte weg of haalde koffie bij de Gaza-reportages, onverschillig omdat geen enkele mening de oplossing ook maar een haar dichterbij zou brengen. Totdat ik op Facebook de brief las die muziekdinosaurus Brian Eno schreef aan zijn vrienden en die werd gepubliceerd door David Byrne (oud-voorman van The Talking Heads) op zijn website.

De brief legde haarfijn uit wat er mis is in het conflict en met de opstelling van de Verenigde Staten, maar het antwoord erop (van ene Peter Schwartz) legde ook de historische context uit en verklaarde bovendien waarom mijn reactie begrijpelijk en zelfs te verdedigen is. Vandaag heb ik de beide brieven vertaald in het Nederlands en ik post ze hieronder integraal. Je kunt ze ook als PDF downloaden en doorzenden, mocht je dat belangrijk vinden.

 

 

Gaza en het verlies van beschaving


vertaald uit het Engels door Johan N. Kuiper, 31 juli 2014


Origineel op:
http://davidbyrne.com/gaza-and-the-loss-of-civilization

Noot van de redactie, van David Byrne: Ik ontving deze e-mail afgelopen vrijdagochtend van mijn vriend Brian Eno. Ik deelde hem met mijn medewerkers en we voelden allemaal een grote verantwoordelijkheid om Brians dringende, waardige brief te publiceren. Brians vriend Peter Schwartz schreef een historisch overzicht in antwoord op zijn brief, een eye-opener over hoe het Israel-Gaza conflict is ontstaan. Duidelijk mag zijn dat geen van de partijen moreel superieur is aan de andere.



De brief van Brian Eno


“Beste allemaal,

Ik voel dat ik een ongeschreven regel breek met deze brief, maar ik kan niet langer stilblijven.

Vandaag zag ik een foto van een huilende Palestijnse man die een plastic tas met vlees droeg. Het was zijn zoon. Die was versnipperd (in de woorden van het ziekenhuis) door een Israelische raketaanval, klaarblijkelijk uitgevoerd met hun nieuwe state-of-the-art wapen, een flechette raket. Je weet waarschijnlijk wat dat zijn -honderden kleine metalen pijltjes om een explosieve kern, die het vlees van de botten van mensen scheuren. De jongen heette Mohammed Khalaf al-Nawasra. Hij was vier jaar oud.

Ik bedacht me ineens dat het ook één van mijn kinderen in die tas had kunnen zijn en die gedachte maakte me meer overstuur dan ik in lange tijd ben geweest.

Toen las ik dat de Verenigde Naties hebben gezegd dat Israel volledig aansprakelijk zou kunnen zijn voor oorlogsmisdaden in Gaza en dat ze een commissie dit wilden laten onderzoeken. Amerika wil echter niet deelnemen.

Wat is er met Amerika aan de hand? Ik weet uit eigen ervaring hoe eenzijdig jullie nieuws is en hoe weinig de Amerikanen de andere kant van een verhaal te horen krijgen. Maar, in Godsnaam, het is niet zo moeilijk om die andere kant zelf uit te zoeken! Waarom houdt Amerika vast aan zijn blinde steun voor deze eenzijdige etnische zuivering? WAAROM? Ik snap het niet. Ik zou het verschrikkelijk vinden te moeten constateren dat dit allemaal is vanwege de Joodse lobby bij de Amerikaanse overheid, want dat zou betekenen dat de Amerikaanse overheid inderdaad fundamenteel corrupt is. Nee, ik denk niet dat dat de reden is maar ik heb geen idee wat het zou kunnen zijn.

Het Amerika dat ik ken is meelevend, ruimdenkend, creatief, eclectisch, tolerant en vrijgevig. Jullie, mijn beste Amerikaanse vrienden, symboliseren deze zaken voor mij. Maar welk Amerika is dan vóór deze gruwelijke, eenzijdige koloniale oorlog? Ik snap het niet, ik weet zeker dat jullie niet de enige Amerikanen zoals jullie zijn, hoe kan het dat alle meelevende, ruimdenkende stemmen niet worden gehoord? Hoe kan het dat het niet jullie opvattingen zijn waaraan het merendeel van de wereld denkt bij het horen van het woord ‘Amerika’? Hoe slecht is het wanneer een land dat méér dan elk ander land zijn identiteit ontleent aan de begrippen Vrijheid en Democratie, in de wereld precies het tegenovergestelde doet door een razende, racistische theocratie te ondersteunen?

Ik was in Israel met Mary. Haar zus werkt voor de UNWRA, het agentschap voor humanitaire hulp in het Joods-Palestijnse conflict van de Verenigde Naties. We werden rondgeleid door Mary’s zwager, de Palestijn Shadi die een professionele gids is en door Oren Jacobovitch, een Israelische Jood die in stilte de IDF verliet omdat hij weigerde Palestijnen in elkaar te slaan. Van hen beiden kregen we verschrikkelijke zaken te zien -Palestijnse huizen ingepakt in prikkeldraad en houten platen om ze te beschermen tegen de uitwerpselen en gevulde babyluiers die de kolonisten ernaar gooien, Palestijnse kinderen op weg naar school die door Israelische kinderen met honkbalknuppels werden geslagen, onder gelach en applaus van hun Israelische ouders, een heel dorp uitgezet en levend in grotten terwijl drie kolonistenfamilies hun land hebben ingepikt. Een Israelisch dorp op een helling dat zijn riolering heeft omgeleid om te lozen op lager gelegen Palestijnse landbouwgrond. De Muur, de checkpoints… en alle eindeloze dagelijkse vernederingen. Ik bleef mij maar afvragen, ‘zijn de Amerikanen hier werkelijk voorstanders van? Vinden de Amerikanen dit werkelijk okee? Of weten ze het gewoon niet?’

Voor wat betreft het vredesproces, Israel wil wel het proces maar niet de vrede. Terwijl ‘het proces’ doorgaat, gaan de kolonisten door met het in bezit nemen van land en het bouwen van hun nederzettingen. En als de Palestijnen dan te langen leste uitbarsten met hun zielige raketjes worden ze neergehamerd en versnipperd met state-of-the-art raketten en granaten van verarmd uranium omdat Israel ‘een recht heeft zichzelf te beschermen’ (iets wat Palestina klaarblijkelijk niet heeft). En de kolonistenmilities zijn nooit te beroerd hun slagkracht te lenen of iemands olijfboomgaard te verwoesten terwijl het leger de andere kant op kijkt. Trouwens, de meeste kolonisten zijn geen etnische Israeli’s, ze zijn immigranten die gebruik maken van het recht op terugkeer voor Joden in de diaspora, Joden uit Rusland en Oekraïne, Moravië en Zuid-Afrika en Brooklyn die recent naar Israel kwamen met het idee van een onvervreemdbaar (God-gegeven!) recht op het land. Zij denken dat ‘Arabier’ gelijkstaat aan ‘ongedierte’ -rechtstreeks ouderwets racisme, uitgedragen met dezelfde arrogante, schaamteloze achteloosheid als ooit in staten als Louisiana door de blanken werd geëtaleerd.

Dat is de cultuur die ons belastinggeld daar ondersteunt. Alsof je geld naar de Ku Klux Klan stuurt.

Maar voorbij dit alles, het is het grotere plaatje dat me verontrust. Of je het nou leuk vindt of niet, in de ogen van de rest van de wereld vertegenwoordigt Amerika ‘het Westen’. Dus het is Het Westen dat wordt gezien als de grote ondersteuner van deze oorlog, in weerwil van al onze verheven praat over moraliteit en democratie. Ik ben bang dat al onze beschaafde verworvenheden sinds De Verlichting en de Westerse Cultuur in diskrediet worden gebracht -tot vreugde van de grote Mullahs- door deze flagrante hypocrisie die de oorlog in Gaza is. De oorlog heeft geen morele justificatie die ik erin kan zien -en heeft zelfs geen pragmatische waarde. Er is geen rechtvaardiging à la Kissingers doctrines, het is gezichtsverlies voor het Westen.

Het spijt me dat ik jullie met dit alles lastigval. Ik weet dat jullie druk zijn en in verschillende mate allergisch voor politiek. Maar dit gaat de politiek voorbij. Het gaat erom dat we het kapitaal van onze beschaving, waaraan we generatieslang bouwden, verkwanselen. Geen enkele vraag in deze brief is retorisch: ik snap het echt niet en zou willen dat dat anders was.


XXB”









Het antwoord van Peter Schwartz:

“Beste Brian en vrienden,

Ik schrijf om te antwoorden op je brief over Gaza en hoe Amerika reageert. De brief verdient een antwoord. Mijn gevoelens en de feiten zijn complex op verschillende niveaus: de feiten omtrent de Israelisch-Palestijns geschiedenis het Israelisch-Palestijns conflict, politiek op wereldschaal en ook de moderne Amerikaanse politiek en demografie. Alle niveaus werken op elkaar in bij de huidige situatie. En om de houding van Amerika te begrijpen moet je de geschiedenis meewegen. Laat me eerst zeggen dat ik, net als jij, een immigrant en kind van Holocaust-overlevers ben. Cultureel gezien ben ik Joods, maar zonder spirituele of religieuze connotaties, een atheïst. En ik vind dat het creëren van de Joodse Staat een historische vergissing is, die waarschijnlijk het Jodendom zal vernietigen. Datgene wat natiestaten doen om hun voortbestaan zeker te stellen is meestal niet te verenigen met enkele of meerdere morele waarden die een religie uitdraagt. En die tegenstelling is nu heel duidelijk in Israels gedrag. Israel als land zal het Jodendom vernietigen.

Ten eerste heeft de geschiedenis twee belangrijke ontwikkelingen die elkaar raken, het Zionisme en het einde van het Ottomaanse Rijk. Het Zionisme begon aan het einde van de 19e eeuw als een reactie op duizend jaar anti-semitisme in Oost-Europa. Een einde aan de Diaspora en een terugkeer naar het bijbelse thuisland werden gezien als de enige hoop om te ontsnappen aan de aanhoudende onderdrukking in landen als Hongarije, Oekraïne, Rusland, etc. De Britse regering met zijn Declaration of Balfour (1917) en het Palestijns Mandaat van de Volkerenbond (1922) gaven richting aan die hoop. En natuurlijk werd de oprichting van de Staat Israel beklonken met de Tweede Wereldoorlog en de Holocaust. De moord op zes miljoen Joden werd gezien als voldoende reden voor het nastreven van een eigen staat en de Verenigde Naties gaven gehoor aan die wens met de verdeling van Palestina in Joodse en Arabische staten in 1947. De zeven omliggende Arabische staten verklaarden de oorlog en raadden de Palestijnen aan het gebied te verlaten. Na het verslaan van de Arabische legers maakte Israel deze Palestijnen de terugkeer moeilijk. Daardoor eindigde de wereld met een grote groep Palestijnse vluchtelingen.

Die Arabische staten waren ontstaan uit een creatieve penvoering door de Engelsen en Fransen bij het vormgeven van de Arabische wereld na het wegvallen van het Ottomaanse Rijk, en ook de daaruitvolgende tribale militaire campagnes die de Saoedische stammen in het bezit bracht van het Arabisch Schiereiland (grote olievondsten en rijkdom kort daarna) en het ontstaan van Jordanië. Naast de oorlog met Israel hebben de conflicten en rivaliteit tussen de verschillende Arabische en Perzische fracties het politieke landschap in het Midden-Oosten en Noord-Afrika sindsdien bepaald.

Na de oorlog van 1948 werd er een permanente Arabische bommencampagne en werden er nog twee aanvallen op Israel uitgevoerd, in 1967 en 1973. Tot het midden van de jaren ’70 was de heersende opvatting dat Israel in de conflicten het morele gelijk aan zijn kant had, vanwege de Holocaust en de Arabische agressie. Maar toen Israel in het begin van de jaren ’80 Libanon binnenviel begon dat morele gelijk af te kalven. Israels gedrag in Libanon was de eerste blijk van aggressieve actie en aanvallen tegen hulpeloze bevolkingsgroepen. Israel begon een meer aggressieve rechtse politieke vleugel te ontwikkelen, waarvan Netanjahoe momenteel de meest uitgesproken uitwas is. De huidige vestiging van kolonisten in de Arabische gebieden op de Westbank is daarvan het directe resultaat, alsmede de massa-immigratie van (vooral) Russische Joden sinds de jaren ’90. Zelfmoordaanslagen en raketaanvallen waren het Palestijnse antwoord. De Israeli’s ommuurden hun gebieden, een ironische reactie op de bedreigingen. De gruwelijkheden van vandaag de dag zijn een voortzetting van die conflicten, na een wapenstilstand van enkele jaren.

Toen de staat Israel in 1948 werd uitgeroepen hadden de Palestijnen de keus uit drie opties. Accepteren dat het land in twee staten werd verdeeld, accepteren dat ze tweederangs burgers zouden worden in een Israelische staat of een permanente staat van oorlog omdat ze een conflict nooit zouden kunnen winnen. De Arabische staten voedden de keus voor de derde optie omdat het in hun belang was om eenheid te bewaren tegen hun gezamenlijke vijand Israel. Ze konden zo zelfs een vijand delen met de gehate Sjiïetische Perzen in Iran. Dus in plaats van de Palestijnen te helpen met investeringen in onderwijs, gezondheidszorg, banen, infrastructuur etc, hielden de Arabische staten (Saoedi-Arabië voorop) de Palestijnen arm, maar goedbewapend. De Palestijnse vluchtelingen zouden een etterende wond blijven in het Midden-Oosten om de wereld te herinneren aan het onredelijke bestaan van de staat Israel. En natuurlijk eindigde alle hulp die de Palestijnen wel bereikte in corrupte zakken en niet in ontwikkeling. Het overduidelijke tegendeel van dit alles was Jordanië, dat zichzelf ontwikkelde met weinig hulp van hun Arabische broederlanden en dat uiteindelijk schoorvoetend vrede sloot met Israel. Het verschil was dat Jordanië inzag dat Israel niet weg zou gaan en dat ‘altijd oorlog’ geen goede ontwikkelingspolitiek zou zijn.

Op wereldpolitiek niveau vonden verschillende ontwikkelingen plaats. De Verenigde Naties werden de plaats waar de Israelisch-Palestijnse conflicten symbolische pionnen werden in de Koude Oorlog, vooral in de Veiligheidsraad met Amerika aan Israelische zijde en de USSR aan de Arabische kant (met Saoedi-Arabië als uitzondering). Dat verhardde de Amerikaanse opstelling en zorgde voor associaties als ‘Israel is onze kant’ en ‘de Arabieren met de anderen’.

Hoewel ik geen sympathie voor de Israelische standpunten heb, vind ik de kritiek op Israel twijfelachtig omdat er geen sprake was van verontwaardiging bij andere moreel verwerpelijke conflicten, recent of actueel. Om een paar te noemen: Cambodja, Tibet, Soedan, Somalië, Nicaragua, Mexico, Argentinië, Liberia, de Centraal-Afrikaanse Republiek, Oeganda, Noord-Korea, Bosnië, Kosovo, Venezuela, Syrië, Egypte, Libië, Zimbabwe, en vooral nu, Nigeria. De Arabische Lente, die voor veel Arabieren een donkere winter is geworden, en de slachtingen op grote schaal die nu binnen en over de grenzen van Syrië en Irak plaatsvinden zijn heldere voorbeelden van wat de Arabieren zichzelf aandoen. En onze landen, de Amerikanen, de Engelsen, de Nederlanders, de Russen en de Fransen hebben allemaal hun rol gespeeld in deze moreel verwerpelijke conflicten. De schokkende dodentallen en overgebleven verwoesting stelt alles wat de Israeli’s deden in de schaduw. Het enige verschil is dat de Israeli’s nog altijd een moreel gelijk claimen, hetgeen ze lang geleden in de vluchtelingenkampen van Libanon hebben achtergelaten. Nu zijn ze gewoon een land, zoals zovele andere, dat probeert te overleven in een zee van haat.

Laat het helder zijn dat wanneer de Arabieren wanneer ze de kans krijgen, de Joden de zee in zouden drijven en dat dit vanaf dag één zo is geweest. De oorlog was onvermijdelijk zodra de religieuze staat Israel werd uitgeroepen. Israel had geen keus behalve vechten vanaf het moment dat het op die plek en met instemming van andere staten werd uitgeroepen. Daarom vind ik dat géén van beide kanten nog maar een snipper moreel gelijk kan claimen in dit conflict, evenmin als de staten die één van beide zijden steunden.

Laten we nu eens kijken waarom Amerika zich gedraagt zoals het doet, met zijn bijna kritiekloze steun aan Israel. Brian, je hebt gelijk met je kritiek op onze media in vele opzichten, maar de media brengen vooral wat zij denken dat hun publiek wil horen. En meestal schatten ze dat goed in.

Voor een deel komt het door de na-oorlogse Amerikaanse ontwikkeling en door percepties van Israel en de Arabieren. Toen ik in de jaren vijftig nog een tiener was, was anti-semitisme in Amerika nog heel gewoon. Als Jood ging je niet werken voor IBM of General Electric. Je ging niet bij de marine. Je ging niet naar Harvard, Princeton of Yale en ik kon geen tennis spelen bij de lokale tennisclub. Ik hoorde regelmatig laatdunkende anti-semitische opmerkingen van sommige van mijn klasgenoten. Maar in het midden van de jaren zestig, gelijk-op met de burgerrechtenbeweging, nam de tolerantie toe en het anti-semitisme nam af, verdween bijna geheel. Begrip voor Israel was van die tolerantie een onderdeel en werd gezien als een respectvolle respons op de holocaust. De Arabieren werden gezien als de onderdrukkers en als de vijanden van Amerika. Die visie werd vooral versterkt door het olie-embargo van 1973 en natuurlijk de Iraanse Revolutie, hoewel dat Perzen waren en geen Arabieren maar Amerikanen zien dat onderscheid niet (we moeten nooit vergeten dat ons Congres wordt gedomineerd door Republikeinen, waarvan de helft géén paspoort bezit en vindt dat onwetendheid een deugd is). De Israeli’s werden gezien als innovatief en goedaardig, mensen die de woestijn tot bloei brachten. Tel hierbij op de groeiende steun van christelijk rechts in Amerika, die de weg naar verlossing zagen in het verslaan van de Arabieren, hetgeen zou leiden tot de tweede komst van Christus. Wij Joden zouden natuurlijk wel ons tot het Christendom moeten bekeren om die tweede komst van Christus te overleven.
De aanslag op de Twin Towers in New York en de Arabische juichstemming maakte de Arabieren niet geliefder bij de Amerikanen. Aan een lijst van iconische Amerikaanse schurken kunnen Saddam, Khadaffi, Osama bin Laden worden toegevoegd. De Verenigde Naties worden niet langer gezien als een legitieme instantie, die bijna altijd tegen Amerikaanse belangen is.

Mijn generatie en het merendeel van Amerika’s huidige leiders groeide op met de Israeli’s als ‘de heldhaftige goeden’ en de Perzen/Arabieren als ‘de inhalige slechten’. De jongere generatie (van de leeftijd van mijn zoon Ben, 24) heeft een evenwichtigere visie. Israels gedrag in hun jeugd, de afgelopen twee decennia, heeft al hun begrip voor een moreel gelijk vernietigd. Daarbij is de Israelische lobby in de Amerikaanse politiek zeer effectief geweest en de Arabische lobby juist niet. Onze leiders die samenwerken met het nobele Israel en tegen de slechte Arabieren, ondersteund door Joodse politieke bijdragen zijn zonder uitzondering pro-Israel terwijl jonge mensen meer sceptisch zijn, evenals tenminste een deel van de Joodse gemeenschap. Uiteindelijk zal demografie het winnen als een meer kritische generatie de macht overneemt, een generatie voor wie Israel niet hetzelfde morele gelijk zal vertegenwoordigen als het deed voor hun ouders.

Ik denk niet dat hier voor iemand eer aan te behalen is. Israel is zijn weg kwijt en begaat gruwelijkheden om zijn bestaan veilig te stellen. En de Arabieren en Perzen wakkeren een conflict aan dat hen bindt om ervoor te zorgen dat ze niet elkaar bevechten.

Het is ook van belang om je te realiseren dat de grootste moslimnaties niet Arabisch zijn en de grootste, Indonesië, is redelijk vredig. De Arabieren zijn al eeuwen in stammenoorlogen verwikkeld die soms werden onderdrukt door de Ottomanen en Saddam Hoessein of Ibn Saud. In die stammenoorlogen hebben ze gruwelijkheden jegens hun eigen bevolking begaan. Zie bijvoorbeeld de verwoesting van Homs door Hafez Assad in 1981. De Zionisten brachten een nieuwe stam op het slagveld ten tonele en ook deze stam, zoals de Arabische, is verdeeld in fanatieke en gematigde fracties. De commentaren over zionistisch racisme zijn waar, maar de Arabische wereld heeft aan vergelijkbaar gedrag geen gebrek. Zie bijvoorbeeld hoe Zuid-Aziatische, Filippijnse en Afrikaanse gastarbeiders bijna als slaven worden behandeld in de meer goedaardige landen als de Verenigde Arabische Emiraten.

In het licht van die geschiedenis, die huidige realiteit en hoewel ik geloof dat het ontstaan van Israel een historische vergissing was, ben ik toch een lid van de stam (misschien toch meer de pacifistische, atheistische stroming) en vind ik de verkettering van specifiek Israel onterecht. Dus als we bereid zijn om sancties op te leggen en onze afkeer uit te spreken over de Saoedi’s, de Quatari’s, de Iraniërs, de Egyptenaren, de Syriërs, De Russen, De Nigerianen, de Taliban, de Venezolanen, de Zimbabwanen, de Soedanezen, de Zuid-Soedanezen, de Centraal-Afrikaanse Republikeinen, en laten we niet vergeten de Amerikanen en de Britten, allemaal zo schuldig als Israel, dan demonstreer ik mee. Twee dingen die zouden helpen is wanneer de rijke Arabische staten ontwikkelingsgeld voor de Palestijnen zouden doneren en de Palestijnse overheid dat geld niet in eigen zak zou steken.

We vinden onszelf in een historische impasse. Er is geen weg terug. Israel zal doen wat nodig is om te overleven. De Israeli’s zullen niet weggaan. Tégen Israel zijn is een groot deel van de Arabische identiteit zélf geworden. Het zal eeuwen duren, als het al ooit lukt, voordat het bestaan van Israel wordt geaccepteerd. Daarom zullen beide zijden zich altijd terecht bedreigd voelen. Er zal geen andere staat zijn maar een voortdurende stammenstrijd met een incidentele wapenstilstand. En in die voortdurende stammenstrijd zal voldoende gelegenheid zijn voor gruwelijk geweld aan beide zijden. We kunnen hooguit hopen op minder geweld, maar echte vrede zal onhaalbaar blijven."

 

 

Gepubliceerd op donderdag 31 juli 2014 14:00